Zawartość

Pomnik Řehořa Volného

Jeśli nie liczyć rzeźb świętych, był to pierwszy pomnik, który zbudowano w Příborze. Na około dwa metry wysokim, zwężającym się ku górze graniastosłupie wyciosanym z czarnego kamienia umieszczono na przodzie portret Řehoře Volného w formie okrągłego metalowego reliefu. Trójwersowy napis pod portretem głosi: P. Řehoř Volný * 1793 + 1871

W dolnej części pomnika jest wykuta w metalu gałązka lipy, a nad nią godło przedstawiające morawską orlicę. Z tylu jest dedykacja: ‘Radoká příborskému ctitelé 1893’ (Opiewcy Příbora Radoka 1893)

Relief jest dziełem rzeźbiarza R.V. Smolíka, który jest również autorem tablicy pamiątkowej na domu Jana Nerudy ‘U Dvou slunců’ (Pod dwoma słońcami) w Pradze. 13-go maja 1894 V. R. Smolík udał się do Příbora, żeby uzgodnić warunki postawienia pomnika. Został on wzniesiony dzięki PhMr. Ferdinandowi Pokornému, lokalnemu aptekarzowi i historykowi, aby upamiętnić setną rocznicę urodzin Řehoře Volného, jednak został odsłonięty dopiero o rok później.

Odsłonięcie pomnika odbyło się w dniu 23-go września 1894 koło kościoła św. Walentego. Uroczyste przemówienie wygłosił dyrektor Prasek z Opavy oraz Ferdynand Pokorný. W ceremonii wzięli udział również przedstawiciele gminy, straży pożarnej oraz ogół społeczeństwa. W ratuszu otwarto z tej okazji małą wystawę etnograficzną. Wokół pomnika posadzono drzewa i krzewy, które później stworzyły mały park. Z biegiem lat rozrósł się on jednak tak bardzo, że musiał zostać wycięty. Stało się tak w dniach 25 - 26 marca 1909.

W czasie okupacji niemieckiej pomnik usunięto spod kościoła (dokładnie w dniu 16-go grudnia 1938 roku) i ukryto. 8-go maja 1945 roku w tym samym miejscu, gdzie niegdyś stał pomnik, pochowano żołnierzy rosyjskich, którzy polegli podczas wyzwalania Příbora. We wrześniu ich zwłoki były ekshumowane i przewiezione na cmentarz centralny w Frydku.

Pomnik Grzegorza Volného nie został odbudowany w starym miejscu miejscu, ale u nabrzeża rzeki Lubiny blisko dworca, gdzie stoi do dziś. Jest własnością miasta oraz zabytkiem kultury wpisanym do centralnego wykazu zabytków kultury Ministerstwa Kultury RepuR. Volnýbliki Czeskiej pod numerem 50495 / 8-4004 od 01/10/2000.